sobota, 26 maja 2018

Hrabalowa rzeczywistość

Bogumil Hrabal, Obsługiwałem angielskiego króla, 1980



"Nawet kobiety przyglądały mi się badawczo zastanawiając się, jaki byłbym w łóżku. I chyba stwierdziły, że jestem zdolny do jakichś ekstra igraszek i rozpusty, bo zaczęły wzdychać i przewracać oczami, i wdawały się ze mną w rozmowy, chociaż plątało mi się der, die, das.”



Czeska literatura nie zawsze rozbawia. W przypadku tej książki jest to raczej śmiech przez łzy i wypływająca między wersami ironia. Pamiętnikowa opowieść kelnera z czasów niemieckiej okupacji może i zawiera mnóstwo zabawnych a nawet niecenzuralnych, pikantnych momentów, jest jednak w gruncie rzeczy opowieścią o nieprzewidywalności ludzkich losów i bezkompromisowym podążaniu tropem swoich marzeń.

czwartek, 24 maja 2018

Tajemnica początku i końca ludzkości

Dan Brown, Początek, 2017



„W pańskim świecie sztuki klasycznej dzieła są podziwiane za kunszt wykonania i umiejętności artysty, innymi słowy, oceniamy sprawność, z jaką twórca operuje pędzlem albo dłutem. W dziełach sztuki współczesnej najczęściej chodzi o koncept. Raczej podziwiamy pomysł niż wykonanie. Weźmy przykład symfonii Kleina. Czterdziestopięciominutowy utwór składający się z jednego akordu i ciszy skomponować może każdy, ale to Yves Klein wpadł na ten pomysł.” (s.51)




Cztery lata Dan Brown kazał czekać na piątą książkę o przygodach profesora Langdona. Tym razem akcję powieści autor umiejscowił w Hiszpanii. A ponieważ to mój ulubiony europejski kraj zasiadłam do powieści z wielką przyjemnością. Brown znowu dostarcza czytelnikowi niesamowitych wrażeń wraz z solidną dawką wiedzy. W Początku zabawił się najnowocześniejszymi technologiami komputerowymi czyniąc „sztuczną inteligencję” jednym z głównych bohaterów.

środa, 23 maja 2018

Literacka Nagroda Nike 2018 - nominacje

Jak co roku w maju podczas Warszawskich Targów Książki ogłoszono listę 20 książek nominowanych do Nagrody Literackiej Nike. Tym razem zaskakuje ogromny urodzaj, nominowano książki aż w sześciu kategoriach! Każdy powinien więc znaleźć na tej liście coś dla siebie. Laureata poznamy dopiero 7 października jest więc sporo czasu aby przeczytać kandydatów i zagłosować na swojego faworyta w Nike Czytelników.

POWIEŚĆ:
Martyna Bunda - „Nieczułość”; Wydawnictwo Literackie, Kraków
Anna Cieplak - „Lata powyżej zera”; Znak, Kraków
Robert Rient - „Duchy Jeremiego”; Wielka Litera, Warszawa
Andrzej Mencwel - „Toast na progu”; Wydawnictwo Literackie, Kraków
Michał Witkowski - „Wymazane”; Znak Literanova, Kraków

OPOWIADANIA:
Andrzej Dybczak - „Pan wszystkich krów”; Nisza, Warszawa
Weronika Gogola - „Po trochu”; Książkowe Klimaty, Wrocław
Mikołaj Grynberg - „Rejwach”; Nisza, Warszawa
Paweł Sołtys - „Mikrotyki”; Czarne, Warszawa

POEZJA:
Wojciech Bonowicz - "Druga ręka", a5, Kraków
Jerzy Kornhold - "Stance", Convivo, Warszawa
Ewa Lipska - "Pamięć operacyjna", Wydawnictwo Literackie, Kraków

REPORTAŻ:
Olga Gitkiewicz - „nie hańbi!”; Dowody na Istnienie, Warszawa
Jarosław Mikołajewski - „Terremoto”; Dowody na Istnienie, Warszawa
Remigiusz Ryziński - „Foucault w Warszawie”; Dowody na Istnienie, Warszawa

ESEJ:
Renata Lis - „Lesbos”; Sic!, Warszawa
Marcin Wicha - „Rzeczy, których nie wyrzuciłem”; Karakter, Kraków
Adam Zagajewski - „Poezja dla początkujących”; Zeszyty Literackie, Warszawa

BIOGRAFIA:
Anna Bikont - „Sendlerowa. W ukryciu”; Czarne, Wołowiec
Klementyna Suchanow - „Gombrowicz. Ja, geniusz”; Czarne, Wołowiec

wtorek, 15 maja 2018

Bóstwa Prasłowian

Stanisław Jakubowski, Bogowie Słowian, 1933



„Jak święty Frańciszek z Asyżu zwał słońce, ogień wodę i wiatr swoimi braćmi i bał się umoczyć nogi w strumyku by nie urazić wody, tak samo Prasłowianin widział w słońcu, gwiazdach i księżycu, w ogniu wodzie i wietrze, w drzewach, krzewach i ziołach istoty wyższe i czcił je.”




Encyklopedyczna, skromnych rozmiarów książeczka to prawdziwa perełka wśród innych pozycji poświęconych mitologii słowiańskiej. Autor kumulując w jednym miejscu zebraną na temat wierzeń Słowian wiedzę, dokonał dużego dzieła. Z niezwykłą starannością i drobiazgowością zostało przedstawionych tu prawie trzydziestu bogów i boginek, do których modlono się na Słowiańszczyźnie za czasów jej pogaństwa. Jest to prawdziwa skarbnica wiedzy, chociaż moja znajomość mitologii pozwala już zauważać nieścisłości albo raczej mniejsze lub większe różnice w przedstawianiu bogów przez kolejnych autorów.

poniedziałek, 14 maja 2018

Niebiańska miłość

Mariusz Szczygieł, Láska nebeská, 2012





„Literatura czeska kocha szczegół, życie i zwykłego człowieka. Uszlachetnia zwyczajne.”





Książki Mariusza Szczygła niezmiennie wprowadzają mnie w dobry nastrój. Laske nebeską przeczytałam w podróży do Czech (jakżeby inaczej)! Dowiedziałam się z niej wielu interesujących rzeczy o czeskiej literaturze, pisarzach, trendach i nurtach kulturowych tego kraju. W siedemnastu felietonach Szczygieł z poczuciem humoru, lekko i inteligentnie, biorąc za punkt wyjścia książkę, opowiada o różnego rodzaju czeskich paradoksach.

środa, 9 maja 2018

S. i jego bracia

Zbigniew Zawadzki, Przetwórnia, 2015



„Fascynowała go ta umiejętność matki. Gdziekolwiek się pojawiała, ludzie natychmiast się przed nią otwierali. W kolejce po szynkę, w poczekalni u dentysty, w sanatorium, w Sali kinowej przed seansem… Wracała do domu napakowana ludzkimi historiami, pełnymi najbardziej osobistych szczegółów i najintymniejszych zwierzeń.” (s.153)


Spodobała mi się idea tej książki. Autor zabawił się czasem powieściowym i porozrywał wydarzenia z życia głównego bohatera na kawałki. Lubię ten typ narracji gdy powoli w głowie porozrzucane puzzle zaczynają układać się w całość i wszystkie niedomówienia z czasem się wyjaśniają. Jednak w historii tajemniczego S. czegoś mi zabrakło. Fabuła nie zaciekawia jednak na tyle, aby przerzucać kartki książki z drżeniem rąk i z emocjami układać części układanki. Historia Polski, która jest tu właściwie jednym z bohaterów, okazała się w pewnym sensie powtarzalna.

poniedziałek, 30 kwietnia 2018

„Łagrowa golgota”


Anna Herbich, Dziewczyny z Syberii, 2015



„Po naszym cierpieniu, po całym koszmarze sowieckiego ludobójstwa nie miał pozostać nawet ślad. Tak jakby to się nigdy nie wydarzyło. Ale przecież my pamiętamy. A po nas pamiętać będą kolejne pokolenia.”
(Natalia Zarzyska)



Na jeden długi dzień wzięłam do ręki łagrowe wspomnienia kobiet, które przetrwały obozowe piekło na Syberii. Dziesięć ocalonych opowiada o swojej brutalnie przerwanej, pięknej, niewinnej młodości. Koszmarne sowieckie wspomnienia kontrastują z tlącym się jeszcze w głowie czasem sprzed wojny. Wzmacnia i potęguje to przekaz tej książki. Wzbudza niebywałe refleksje i każe zastanowić się nad nieprzewidywalnością ludzkich losów.
„Z zamożnej, czystej Polski nagle przeniesiono nas do jakiegoś wielkiego grajdołu. Moje ręce nawykły do gry na fortepianie, a teraz musiałam przenosić nimi ciężkie belki.”

niedziela, 29 kwietnia 2018

Pogubiona tożsamość


Alexandra Tobor, Minigolf Paradiso, 2016




„Woher soll ich denn wissen, wohin ich gehen soll, wenn ich nicht mal weiß, woher ich komme?“




Książka Aleksandry Tobor podoba mi się z wielu powodów. Podejmuje całe mnóstwo ważnych dla mnie tematów. To lekka proza o niebanalnych sprawach. Główną bohaterką jest samotna, urodzona w Polsce a wychowana w Niemczech szesnastolatka. Dziewczyna niespodziewanie odkrywa jedną z wielkich rodzinnych tajemnic. Uważany za zmarłego dziadek żyje i sprawi, że beznadziejnie zapowiadające się wakacje staną się niezapomnianą przygodą, która zmieni nie tylko samą główną bohaterkę, ale także całą jej przyszłość.

czwartek, 26 kwietnia 2018

Noblistka - Alice Munro






Alice Munro napisała ponad
150 opowiadań!





Noblistka urodziła się 10 lipca 1931 roku w kanadyjskiej prowincji Ontario. Już jako mała dziewczynka a potem nastolatka pisała wiersze. Studiowała dziennikarstwo i literaturę, jednak z powodów finansowych po kilku latach przerwała studia. Jako dwudziestolatka wydała swój pierwszy zbiór opowiadań. Kiedy w 1951 wyszła za mąż, razem z mężem otworzyła księgarnię w miasteczku Victoria w Kolumbii Brytyjskiej. Mieli razem cztery córki (jedna z nich zmarła jako niemowlę). Po rozwodzie w 1972 roku Munro drugi raz wyszła za mąż. Obecnie od 2013 roku jest wdową.

To bodajże najpopularniejsza autorka opowiadań na świecie. Otrzymała za swoją twórczość dużo prestiżowych nagród. Bohaterami prozy Munro są najczęściej kobiety i ich codzienne troski. Zanim w 2013 przyznano jej Literackiego Nobla, w 2009 odznaczono ją Międzynarodową Nagrodą Bookera za całokształt twórczości.